Marka Tescili Olmadan Satış Yapılabilir mi? Tescilsiz Marka Kullanmanın Riskleri
Yeni bir marka oluşturdunuz, ürünlerinizi hazırladınız ve satışa başlamak istiyorsunuz.
Peki satış yapabilmek için önce markanızı tescil ettirmek zorunda mısınız?
Kısa cevap: Hayır. Marka tescili, kural olarak bir ürün veya hizmeti satışa sunabilmenin ön şartı değildir.
Ancak bir markayı kullanabiliyor olmak ile o marka üzerinde güçlü bir hukuki korumaya sahip olmak aynı şey değildir.
Asıl risk de burada başlar.
Benzer bir marka başvurusuyla karşılaşıldığında izlenebilecek yollar hakkında “Markama Benzer Bir Marka Başvurusu Yapılmış, Ne Yapmalıyım?” yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Marka Tescili Olmadan Ürün Satılabilir mi?
Evet. Bir işletmenin ürün veya hizmetlerini bir marka altında sunabilmesi için, genel olarak o markanın önceden TÜRKPATENT nezdinde tescil edilmiş olması şart değildir.
Ancak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Tescilli markadan doğan haklar marka sahibine aittir ve marka sahibi, Kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde üçüncü kişilerin izinsiz kullanımlarının önlenmesini talep edebilir.
Dolayısıyla:
“Bu markayı kullanabiliyorum.”
ile
“Bu marka hukuken benim adıma korunuyor.”
aynı anlama gelmez.
Tescilsiz Marka Kullanmanın En Büyük Riski Nedir?
En önemli risklerden biri, kullanmaya başladığınız marka adının başka bir kişinin önceki marka haklarıyla çatışmasıdır.
Bir isim bulmuş, logonuzu hazırlamış, ambalajlarınızı bastırmış, internet sitenizi açmış ve sosyal medya hesaplarını büyütmüş olabilirsiniz.
Ancak marka adı seçilirken yeterli araştırma yapılmadıysa, daha önce yapılmış bir marka başvurusu veya tesciliyle karşılaşabilirsiniz.
TÜRKPATENT’in marka inceleme sisteminde de önceki markalarla işaret ve mal/hizmet benzerliği ile karıştırılma ihtimali önemli değerlendirme konuları arasındadır.
Bu nedenle yeni bir marka oluştururken yalnızca alan adının veya Instagram kullanıcı adının müsait olup olmadığına bakmak yeterli değildir.
Başkası Benim Kullandığım Markayı Tescil Ettirebilir mi?
Bu sorunun cevabı somut olayın koşullarına göre değişir.
Tescilsiz bir işaretin daha önce ve ticaret alanında kullanılmış olması bazı durumlarda sonraki marka başvurusuna karşı ileri sürülebilecek bir hak yaratabilir. Nitekim SMK uygulamasında tescilsiz markanın veya ticaret sırasında kullanılan başka bir işaretin önceki kullanımına dayanan itiraz imkânları bulunmaktadır.
Ancak buradan “Markayı önce ben kullandım, o halde tescile ihtiyacım yok.” sonucu çıkarılmamalıdır.
Önceki kullanımın niteliği, tarihi, kapsamı ve bunun ispatlanabilmesi somut uyuşmazlıkta önem kazanabilir.
Bu nedenle marka sahibinin hakkını sonradan ispat etmeye çalışması yerine, marka uygun olduğu takdirde koruma stratejisinin baştan planlanması çok daha sağlıklı olabilir.
Şirket Unvanı Almak Markayı Korur mu?
Bu da işletme sahiplerinin sık karıştırdığı konulardan biridir.
Şirket unvanı ile marka aynı hukuki kavram değildir.
Bir şirketi belirli bir ticaret unvanıyla kurmuş olmanız, kullandığınız ibarenin otomatik olarak marka tescili anlamına gelmez.
Benzer şekilde;
- şirket kurmak,
- alan adı satın almak,
- Instagram kullanıcı adını almak,
- e-ticaret mağazası açmak
tek başına TÜRKPATENT nezdinde marka tescili sağlamaz.
Marka; bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan ve mevzuatta belirtilen şartları sağlayan işaretlerden oluşabilir.
Instagram’da veya E-Ticarette Satış Yapıyorsam Marka Tescili Gerekli mi?
Instagram, kendi internet sitesi veya çeşitli e-ticaret platformları üzerinden satış yapan girişimciler açısından da temel mantık değişmez.
Satışa başlamak ile marka hakkının korunması farklı konulardır.
Özellikle marka büyümeye başladığında;
- sosyal medya hesabına yatırım yapılması,
- reklam bütçesinin artırılması,
- ambalaj ve etiket bastırılması,
- bayi veya distribütörlerle çalışılması,
- pazaryerlerinde satış yapılması,
- yurtdışına açılma
gibi adımlar marka adının ticari değerini artırabilir.
Bu nedenle marka araştırması ve tescil stratejisinin, markaya ciddi yatırım yapıldıktan sonra değil mümkün olduğunca erken aşamada değerlendirilmesi önemlidir.
Marka Başvurusu Yapmadan Önce Araştırma Yapılmalı mı?
Evet. Yeni bir marka oluştururken atılabilecek en önemli adımlardan biri, marka başvurusu öncesinde mevcut hakların araştırılmasıdır.
Çünkü seçilen marka adı daha önce başka bir kişi adına aynı veya ilgili mal ve hizmetler bakımından başvuruya veya tescile konu olmuş olabilir.
Ancak burada yalnızca birebir aynı markaları aramak yeterli olmayabilir.
TÜRKPATENT’in Marka İnceleme Kılavuzu’nda da işaret benzerliği, mal ve hizmet benzerliği ve karıştırılma ihtimaline etki eden çeşitli faktörlerin birlikte değerlendirildiği görülmektedir.
Bu nedenle marka araştırmasının amacı yalnızca “aynı isim var mı?” sorusuna cevap vermek değil, başvurunun karşılaşabileceği riskleri mümkün olduğunca baştan değerlendirmektir.
Marka Başvurusunu Satıştan Önce mi Yapmalıyım?
Her işletme için tek bir doğru zamanlama bulunmayabilir.
Ancak marka adı kesinleşmiş ve bu marka için ambalaj, tabela, internet sitesi, reklam, üretim veya distribütörlük gibi yatırımlar yapılacaksa, marka araştırması ve tescil sürecinin erken aşamada değerlendirilmesi önemli bir risk yönetimi aracıdır.
Çünkü marka için yapılan yatırım arttıkça, ileride marka adının değiştirilmesinin maliyeti de artabilir.
Örneğin aylar sonra marka problemi ortaya çıktığında yalnızca isim değiştirmek yeterli olmayabilir.
Ambalajların, etiketlerin, tabelaların, internet sitesinin, sosyal medya hesaplarının ve reklam materyallerinin de yeniden hazırlanması gerekebilir.
Tescilsiz Markanın Hiçbir Hakkı Yok mudur?
Hayır. Bu şekilde kesin bir ifade kullanmak doğru değildir.
Türk sınai mülkiyet sisteminde bazı koşullarda tescilsiz işaretlere ve önceki kullanıma dayanan haklar gündeme gelebilir. TÜRKPATENT’in marka vekilliği sınav materyallerinde de tescilsiz bir markanın ticaret alanındaki önceki kullanımının sonraki başvuruya karşı ileri sürülebilecek bir itiraz gerekçesi olabileceği açıkça ele alınmaktadır.
Ancak bu durum tescilin gereksiz olduğu anlamına gelmez.
Tescile dayalı koruma ile önceki kullanımı sonradan ispat etmeye çalışmak hukuken ve uygulamada farklı durumlardır.
Bu nedenle “nasıl olsa ilk kullanan benim” yaklaşımı yerine, markanın hukuki durumunun baştan değerlendirilmesi daha güvenli bir stratejidir.
Marka Tescili İşletmeye Ne Sağlar?
Marka tescili, marka sahibine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkına dayanan hukuki koruma sağlar. Tescilden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir.
Ancak doğru marka koruması yalnızca başvuruyu yapmakla sınırlı değildir.
Başvuru öncesinde;
markanın tescile uygunluğu → önceki markaların araştırılması → doğru mal ve hizmetlerin belirlenmesi → başvuru → tescil → sonrasında marka takibi
bir bütün olarak düşünülmelidir.
Çünkü TÜRKPATENT yeni başvuruları incelerken SMK ve ilgili yönetmelik hükümlerini uygular; karıştırılma ihtimali gibi konular da marka uyuşmazlıklarında önemli rol oynar.
Yeni Bir Marka Kuruyorsanız Ne Yapmalısınız?
Yeni bir isimle satışa başlamadan önce şu üç sorunun cevaplanması faydalıdır:
1. Bu marka veya benzerleri daha önce başvurulmuş mu?
2. Hangi ürün ve hizmetler için koruma gerekiyor?
3. Markanın ileride yurtdışında da kullanılması planlanıyor mu?
Bu soruların mümkün olduğunca işin başında değerlendirilmesi, marka büyüdükten sonra ortaya çıkabilecek sorunların önlenmesine yardımcı olabilir.
Doruk Patent olarak 20 yılı aşkın süredir firmalara marka araştırması, marka tescili, marka takip ve yurtdışı marka tescil süreçlerinde danışmanlık sunuyoruz.
Yeni bir marka oluşturuyorsanız veya kullandığınız markanın mevcut durumunu değerlendirmek istiyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Marka tescili olmadan satış yapmak yasak mı?
Kural olarak bir ürün veya hizmeti bir marka altında satabilmek için önceden marka tescili yaptırılmış olması şart değildir. Ancak markanın kullanımı başka kişilerin önceki haklarını ihlal etmemelidir.
Marka tescili olmadan Instagram’da satış yapabilir miyim?
Marka tescili, genel olarak Instagram üzerinden satış yapabilmenin ön koşulu değildir. Ancak kullanılan marka adı bakımından önceki hakların araştırılması ve marka korumasının değerlendirilmesi önemlidir.
Şirketimi kurdum, marka tesciline ayrıca gerek var mı?
Şirket unvanının tescili ile marka tescili farklı hukuki işlemlerdir. Şirket kuruluşu, kullanılan ibarenin otomatik olarak marka olarak tescil edildiği anlamına gelmez.
Markayı ilk kullanan kişi olmak yeterli mi?
Önceki kullanım bazı koşullarda hukuki sonuç doğurabilir; ancak bu durum her olayda otomatik bir üstün hak sağlamaz. Kullanımın niteliği, zamanı, kapsamı ve ispatı önem taşıyabilir.
Marka başvurusu yapmadan önce satışa başlayabilir miyim?
Marka tescili genel olarak satışa başlamanın ön şartı değildir. Ancak markaya önemli yatırım yapılmadan önce marka araştırması ve tescil stratejisinin değerlendirilmesi, ileride ortaya çıkabilecek marka değişikliği ve uyuşmazlık risklerini azaltabilir.
