Şirket Unvanı, Alan Adı ve Marka Tescili Arasındaki Farklar

Bir şirket kurmak, şirket unvanını ticaret siciline tescil ettirmek veya işletme adına uygun bir alan adı almak, kullanılan ismin marka olarak da tescil edildiği anlamına gelmez.

Şirket unvanı, alan adı ve marka; bir işletmenin kurumsal kimliğini oluşturan ancak farklı amaçlara, kayıt sistemlerine ve hukuki koruma alanlarına sahip üç ayrı unsurdur. Bu kavramların birbirine karıştırılması, işletmelerin uzun süredir kullandıkları isimleri değiştirmek zorunda kalmasına, alan adı uyuşmazlıklarına veya marka hakkı ihlali iddialarıyla karşılaşmasına neden olabilir.

Peki şirket unvanı, alan adı ve marka tescili arasındaki farklar nelerdir? Bir işletme kullandığı ismi korumak için hangi adımları atmalıdır?

Şirket unvanı nedir?

Şirket unvanı, tacirin ticari faaliyetlerini yürütürken kullandığı resmî addır. Şirket kuruluşu sırasında belirlenir ve ticaret siciline tescil edilir.

Örneğin:

Doruk Patent Marka ve Fikri Haklar Danışmanlık Limited Şirketi

ifadesi bir şirket unvanıdır. Şirket unvanı; fatura, sözleşme, teklif, ticari yazışma ve diğer resmî belgelerde işletmenin hukuki kimliğini göstermek amacıyla kullanılır.

Tescilli ticaret unvanı, Türk Ticaret Kanunu kapsamında korunur. Ancak bu koruma, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka tescilinin sağladığı korumayla aynı değildir.

Bir şirket unvanının ticaret siciline tescil edilmiş olması, unvan içerisinde yer alan esas ibarenin bütün mal ve hizmetlerde marka olarak korunduğu anlamına gelmez. Ticaret sicilinin unvanı kabul etmesi, aynı veya benzer ibarenin daha önce başka bir kişi adına marka olarak tescil edilmediğini de garanti etmez.

Alan adı nedir?

Alan adı, bir işletmenin internet üzerindeki adresidir. Örneğin:

dorukpatent.com.tr

bir alan adıdır. Alan adı, kullanıcıların işletmenin internet sitesine ulaşmasını ve işletmenin kurumsal e-posta adresleri oluşturmasını sağlar.

Bir alan adının tahsis edilmesi, alan adı sahibine ilgili internet adresini belirli koşullar çerçevesinde kullanma imkânı verir. Ancak alan adını almak, içerdiği ifadenin marka olarak tescil edildiği veya bu ifade üzerinde otomatik olarak marka hakkı kazanıldığı anlamına gelmez.

Bir işletme alan adını uzun süredir kullanıyor olsa bile aynı veya benzer bir ifade başka bir kişi adına belirli mal veya hizmetler bakımından marka olarak tescil edilmiş olabilir. Böyle bir durumda alan adının kullanım şekline, tarafların önceki haklarına ve somut olayın özelliklerine bağlı olarak hukuki uyuşmazlık yaşanabilir.

Marka tescili nedir?

Marka; bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir. Kelimeler, kişi adları, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve ürünlerin veya ambalajların biçimi dâhil olmak üzere farklı işaretler, kanunda aranan şartları karşılamaları hâlinde marka olarak tescil edilebilir.

Marka tescili, ilgili işaretin başvuruda belirtilen mal ve hizmetler bakımından hukuki koruma altına alınmasını sağlar. Türkiye’de marka başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde gerçekleştirilir.

Tescilden doğan marka hakkı, marka sahibine aittir. Marka sahibi, kanunda öngörülen şartların oluşması hâlinde, tescil kapsamındaki aynı veya benzer mal ve hizmetlerde karıştırılma ihtimali yaratabilecek işaretlerin izinsiz kullanılmasını önleme hakkına sahip olabilir.

Marka korumasının kapsamı, başvuru sırasında belirlenen mal ve hizmetlere göre şekillenir. Bu nedenle yalnızca marka başvurusunun yapılması değil, işletmenin mevcut faaliyetlerine ve gelecek planlarına uygun mal ve hizmetlerin doğru belirlenmesi de önemlidir.

Şirket unvanı, alan adı ve marka tescili arasındaki temel farklar

Ticaret siciline kayıtlı şirket adı marka olarak korunur mu?

Bir şirket unvanının ticaret siciline tescil edilmesi, unvanın Türk Ticaret Kanunu kapsamında korunmasını sağlar. Ancak bu tescil, unvan içerisinde bulunan ibareler üzerinde otomatik olarak marka hakkı kazandırmaz.

Örneğin “ABC Teknoloji Limited Şirketi” unvanıyla bir şirket kurulmuş olabilir. Ancak “ABC” ibaresi, ilgili faaliyet alanında daha önce başka bir kişi adına marka olarak tescil edilmişse bu ibarenin ürün, hizmet, tabela, reklam, ambalaj veya internet sitesinde marka şeklinde kullanılması uyuşmazlığa neden olabilir.

Şirket unvanının ticaret sicilinde kabul edilmesi ile bir işaretin marka olarak tescil edilebilirliği farklı incelemelere tabidir. Bu nedenle şirket kurulmadan ve ticari isim için yatırım yapılmadan önce marka kayıtlarında da araştırma yapılması önemlidir.

Bununla birlikte, daha önce tescil edilmiş veya ticarette kullanılan bir ticaret unvanı da sonraki tarihli bir marka başvurusu karşısında, somut olayın koşullarına ve ilgili mevzuat hükümlerine göre önceki hak oluşturabilir. Dolayısıyla marka ve ticaret unvanı arasındaki uyuşmazlıklarda yalnızca kaydın türü değil; öncelik, kullanım biçimi, faaliyet alanı ve karıştırılma ihtimali gibi unsurlar birlikte değerlendirilmelidir.

Alan adını almak marka hakkı kazandırır mı?

Bir alan adını almak, ilgili ifade üzerinde kendiliğinden tescilli marka hakkı kazandırmaz. Alan adı kaydı ile marka tescili birbirinden farklı işlemlerdir.

Aynı şekilde, bir markanın tescil edilmiş olması da markayla bağlantılı bütün alan adlarının otomatik olarak marka sahibine tahsis edileceği anlamına gelmez.

Alan adı ile marka, ticaret unvanı veya işletme adı arasında uyuşmazlık yaşandığında tarafların önceki hakları, alan adının kullanım şekli, alan adı sahibinin meşru menfaati ve kötü niyetin bulunup bulunmadığı gibi unsurlar değerlendirilir.

“.tr” uzantılı alan adları bakımından uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurulabilmesi için ilgili düzenlemelerde belirtilen koşulların birlikte bulunması gerekir. Bunlar genel olarak:

• Uyuşmazlık konusu alan adının, başvuruda bulunan kişinin sahip olduğu veya ticarette kullandığı marka, ticaret unvanı, işletme adı ya da diğer tanıtıcı işaretlerle aynı veya benzer olması,
• Alan adını tahsis ettiren tarafın bu alan adıyla ilgili bir hakkının veya meşru bağlantısının bulunmaması,
• Alan adının kötü niyetle tahsis edilmiş veya kullanılıyor olmasıdır.

Her alan adı uyuşmazlığı kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Şirket unvanı ve marka aynı olabilir mi?

Şirket unvanı ile markanın aynı veya benzer olması mümkündür. Hatta kurumsal bütünlük açısından şirket unvanı, marka, alan adı ve sosyal medya kullanıcı adlarının birbiriyle uyumlu olması tercih edilebilir.

Ancak şirket unvanında yer alan bütün ifadelerin marka olarak tescil edilmesi zorunlu değildir. İşletmeler çoğunlukla müşterilerinin karşısına çıktıkları kısa ve ayırt edici ticari ismi marka olarak kullanır.

Örneğin şirketin tam unvanı “ABC Teknoloji Yazılım ve Danışmanlık Limited Şirketi” iken piyasada kullanılan marka yalnızca “ABC” olabilir. Bu durumda marka araştırması ve başvurusu, piyasada kullanılan ayırt edici ibare dikkate alınarak planlanmalıdır.

Marka başvurusu yapılmadan önce hangi araştırmalar gerçekleştirilmelidir?

Yeni bir şirket adı veya marka belirlenirken yalnızca alan adının müsait olup olmadığına bakmak yeterli değildir. İsim kullanılmaya başlanmadan önce kapsamlı bir ön araştırma yapılması, ileride ortaya çıkabilecek hukuki ve ticari risklerin azaltılmasına yardımcı olur.

Araştırma sürecinde şu unsurların birlikte değerlendirilmesi gerekir:

• Aynı veya benzer marka başvuruları ve tescilleri
• İşletmenin faaliyetlerine uygun mal ve hizmet sınıfları
• Ticaret sicilinde yer alan benzer şirket unvanları
• Kullanılmak istenen alan adlarının durumu
• Sosyal medya kullanıcı adları
• İşletmenin faaliyet göstereceği diğer ülkelerdeki marka kayıtları
• İsim üzerindeki olası önceki haklar

Sadece birebir aynı markaların araştırılması yeterli olmayabilir. Görsel, işitsel veya kavramsal açıdan benzer markalar da başvuru ve kullanım açısından risk oluşturabilir.

Şirket kurmadan önce mi, sonra mı marka başvurusu yapılmalıdır?

Marka sürecinin mümkünse şirket adı belirlenirken planlanması gerekir. Şirket kurulduktan, alan adı alındıktan, tabela yaptırıldıktan ve reklam yatırımlarına başlandıktan sonra karşılaşılan bir marka engeli ciddi maliyetlere neden olabilir.

Bu nedenle ideal süreç şu şekilde ilerleyebilir:

1. Kullanılmak istenen marka alternatifleri belirlenir.
2. Benzer marka başvuruları ve tescilleri araştırılır.
3. İlgili ticaret unvanları ve alan adları kontrol edilir.
4. İşletmenin faaliyetlerine uygun mal ve hizmet kapsamı belirlenir.
5. Marka başvurusu gerçekleştirilir.
6. Şirket unvanı, alan adı ve kurumsal kimlik çalışmaları birbiriyle uyumlu şekilde planlanır.
7. Başvurudan sonra benzer marka başvuruları düzenli olarak takip edilir.

Marka araştırması olumlu sonuçlansa dahi bu araştırma, başvurunun kesin olarak tescil edileceği anlamına gelmez. Başvurular, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mevzuat kapsamında incelenir ve yayımlanan başvurulara üçüncü kişiler tarafından itiraz edilebilir.

Marka tescili ne zaman yapılmalıdır?

Marka tescili, işletme büyüdükten veya marka tanınır hâle geldikten sonra düşünülmesi gereken bir işlem değildir. Mümkünse marka seçimi aşamasında araştırma yapılmalı ve kullanım başlamadan önce başvuru süreci planlanmalıdır.

Özellikle aşağıdaki durumlarda marka araştırması ve tescil süreci geciktirilmemelidir:

• Yeni bir şirket kurulacaksa
• Yeni ürün veya hizmet piyasaya sunulacaksa
• E-ticaret sitesi açılacaksa
• Pazaryerlerinde satış yapılacaksa
• Franchise veya bayilik sistemi kurulacaksa
• Reklam ve kurumsal kimlik yatırımı yapılacaksa
• Yurt dışına satış veya ihracat planlanıyorsa
• Yeni bir ülke pazarına girilecekse

Marka koruma süresi ne kadardır?

Türkiye’de marka koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Marka tescili, onar yıllık dönemler hâlinde yenilenebilir. Yenilemeler devam ettiği sürece marka korumasının sürdürülmesi mümkündür.

Ancak markanın tescil edilmesi tek başına yeterli değildir. Tescilli bir markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde Türkiye’de haklı bir neden olmaksızın ciddi biçimde kullanılmaması veya kullanımına kesintisiz beş yıl ara verilmesi iptal talebine konu olabilir.

Bu nedenle marka portföyünün yalnızca tescil edilmesi değil; kullanım, yenileme, izleme ve gerektiğinde koruma süreçleriyle birlikte yönetilmesi gerekir.

Marka tescilinden sonra takip neden önemlidir?

Türk Patent ve Marka Kurumu, her yeni marka başvurusu hakkında önceki marka sahiplerini özel olarak bilgilendirmez. Bu nedenle marka sahiplerinin yayımlanan benzer başvuruları takip etmesi önemlidir.

Marka takip hizmeti sayesinde, tescilli markayla aynı veya benzer olabilecek yeni başvurular erken aşamada tespit edilebilir. Böylece yasal süreler içerisinde itiraz hakkının kullanılıp kullanılmayacağı değerlendirilebilir.

Markanın korunması, yalnızca başvuru ve tescil işlemiyle sınırlı olmayan, düzenli takip gerektiren bir süreçtir.

Şirket kurmak ve alan adı almak marka tescilinin yerine geçmez

Şirket unvanı işletmenin resmî ticari kimliğini, alan adı internetteki adresini, marka ise ürün ve hizmetlerin piyasadaki ayırt edici kimliğini temsil eder.

Bu üç unsur birbirini tamamlar ancak biri diğerinin sağladığı hukuki korumanın yerine geçmez. Ticaret sicilinde kayıtlı bir şirket unvanına veya aktif olarak kullanılan bir alan adına sahip olmak, markanın otomatik olarak tescilli ve güvence altında olduğu anlamına gelmez.

İsim, logo, ambalaj, internet sitesi, tabela ve reklam yatırımlarına başlanmadan önce marka araştırması yapılması; işletmenin faaliyetlerine uygun bir tescil stratejisi oluşturulması ve marka tescilinden sonra benzer başvuruların takip edilmesi önemlidir.

Doruk Patent olarak 20 yılı aşkın süredir işletmelere marka araştırması, marka tescili, marka takibi ve yurt dışı tescil süreçlerinde stratejik danışmanlık sunuyoruz. Şirket unvanınızın, alan adınızın veya kullandığınız ticari ismin marka açısından değerlendirilmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki görüş veya somut bir uyuşmazlığa ilişkin değerlendirme niteliğinde değildir. Her başvuru ve uyuşmazlık kendi koşulları içerisinde incelenmelidir.