Giray Altınok’un Açtığı 1 Milyon TL’lik Dava Ne Anlama Geliyor? Ünlülerin Fotoğraflarını Ürünlerde Kullanmanın Hukuki Riski
Son günlerde sosyal medyada geniş yankı uyandıran bir haber, kişiye ait fotoğrafların ticari amaçla kullanımının ne kadar ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha gündeme getirdi.
İddialara göre oyuncu Giray Altınok, fotoğraflarının izni olmadan kupalara basılarak satılması nedeniyle ilgili satıcı hakkında 1.000.000 TL tutarında tazminat davası açtı.
Satıcının sosyal medyada yaptığı “Ağlamamak için kendimi zor tutuyorum.” paylaşımı ise olayın kısa sürede viral olmasına neden oldu.
Peki böyle bir durumda hukuken kim haklı? Bir ünlünün fotoğrafını kupaya, tişörte veya başka bir ürüne basıp satmak gerçekten dava sebebi olabilir mi?
Bir Ünlünün Fotoğrafını Ürünlerde Kullanmak Serbest mi?
Hayır.
Bir kişinin fotoğrafı, görüntüsü, ismi veya onu tanımlayan karakteristik unsurlar ticari amaçla kullanılacaksa, kural olarak ilgili kişiden izin alınması gerekir.
Bu durum sadece ünlüler için değil, herkes için geçerlidir.
Özellikle;
- Kupa
- Tişört
- Poster
- Kanvas tablo
- Telefon kılıfı
- Magnet
- Sticker
- Dijital tasarım ürünleri
gibi ürünlerde kişinin görselinin kullanılması hukuki sorumluluk doğurabilir.
Telif Hakkı mı? Kişilik Hakkı mı?
Burada birçok kişi sadece telif hakkını düşünüyor.
Oysa çoğu zaman asıl sorun kişilik haklarının ihlalidir.
Fotoğraf size ait olmasa bile;
- kişinin görüntüsü,
- ismi,
- yüzü,
- karakteri,
- kamuoyundaki bilinirliği
ticari kazanç amacıyla kullanıldığında hukuki ihtilaf ortaya çıkabilir.
Marka Hukuku Açısından Risk Var mı?
Bazı durumlarda evet.
Örneğin bir film karakteri, dizi logosu veya tescilli bir ifade kullanılıyorsa yalnızca kişilik hakları değil;
- marka hakkı,
- telif hakkı,
- tasarım hakkı
da ihlal edilmiş olabilir.
Bu nedenle risk tek yönlü değildir.
“İnternette Herkes Satıyor” Demek Koruma Sağlamaz
E-ticarette en sık yapılan hatalardan biri budur.
Başkalarının satıyor olması, kullanımın hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
Hak sahibi isterse yıllarca satış yapan bir işletmeye dahi tazminat davası açabilir.
E-Ticaret Satıcıları Nelere Dikkat Etmeli?
Ürün tasarlarken şu soruları mutlaka sorun:
✔ Fotoğrafın kullanım izni var mı?
✔ Kişiden yazılı onay alındı mı?
✔ Kullanılan ifade marka tescilli olabilir mi?
✔ Görsel telif hakkıyla korunuyor olabilir mi?
✔ Ticari kullanım için lisans mevcut mu?
Bu soruların cevabı “hayır” ise ciddi hukuki risk oluşabilir.
Basına yansıyan Giray Altınok davası henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmasa da, dijital baskı ve kişiye özel ürün sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için önemli bir uyarı niteliğindedir.
Özellikle kupa, tişört, poster ve benzeri ürünlerde kullanılan görsellerin hukuki durumunun önceden değerlendirilmesi, ileride yüksek tutarlı tazminat davalarıyla karşılaşmamak açısından büyük önem taşımaktadır.
Doruk Patent olarak; marka hukuku, fikri mülkiyet hakları ve ticari kullanım riskleri konusunda işletmelere danışmanlık sağlamaya devam ediyoruz.
